Sezon planlama rehberi: hangi yarış, hangi ay, hangi sıra?
RaceTurkiye
22 Ağustos 2026 · 14 dk okuma
Ocak ayının başındasınız ve önünüzde koca bir yıl var. Bir trail yarışına göz koydunuz, kulübün gittiği maratona da yazılmayı düşünüyorsunuz, bir de geçen yıl kaçırdığınız yarı maraton var. Üçünü de ayrı ayrı kaydediyorsunuz. Eylül geldiğinde ise iki yarışın aynı hafta sonuna denk geldiğini, birinin kaydının çoktan kapandığını ve Nisan'dan Ağustos'a hiç yarışmadığınızı fark ediyorsunuz. Tek tek bakınca hepsi mantıklıydı; bir arada bakınca bir sezon planı değil, bir rastlantı yığınıydı.
Bir sezon planlamak üç ayrı soruyu sırayla cevaplamak demek: hangi yarışa hazırım, hangi ayda koşmalıyım ve bunları bir yıla nasıl yerleştiririm. Bu rehber üçünü de ele alıyor — ilk ikisi zorluk ölçüsü ve beş yıllık hava verisiyle, üçüncüsü ise Sezon Planım sayfasını adım adım kullanarak. Bir antrenman programı vermiyoruz; kararları neye göre vereceğinizi anlatıyoruz.
İsterseniz sırayla okuyun, isterseniz doğrudan ihtiyacınız olan bölüme geçin.
Birinci bölüm: hangi yarışa hazırım?
Altı aydır düzenli koşuyorsunuz ve 10K'yı rahat bitiriyorsunuz. Arkadaşınız "gel şu dağ yarısına yazılalım, sadece 21 kilometre" diyor. Aynı hafta bir de yol yarı maratonu var, o da 21 kilometre. İkisi kâğıt üzerinde aynı mesafe — peki neden biri makul bir sonraki adım, diğeri sizi parkurda sekiz saat yürütecek bir gün olabilir?
Çünkü mesafe, bir yarışın ne kadar zor olduğunu tek başına söylemiyor.
Zorluk neyle ölçülür: km-effort
Trail koşusunda standart ölçü km-effort. ITRA'nın (uluslararası trail çatı kuruluşu) kullandığı formül şaşırtıcı derecede basit:
km-effort = mesafe (km) + tırmanış (m) / 100
Yani her 100 metre tırmanış, bir kilometre koşmaya eşdeğer sayılıyor. 21 kilometrelik ve 900 metre tırmanışlı bir trail yarışı 21 + 9 = 30 km-effort ediyor. Aynı 21 kilometre, 150 metre tırmanışlı bir yol yarı maratonunda ise 22,5 km-effort.
Bu formülün ITRA'nın kendi resmi hesabı olduğunu belirtmek gerekiyor: inişi hesaba katmıyor. Gerçekte iniş de yoruyor — hatta uzun inişlerde asıl hasar orada oluşuyor — ama ITRA'nın metodolojisi inişi "bedava" kabul ediyor. Sitedeki Parkur Analiz aracı bu yüzden inişi de sayan genişletilmiş bir versiyon kullanıyor ve aynı parkur için iki araç farklı sayı verebiliyor. Bu bir tutarsızlık değil, bilinçli bir tercih: biri ITRA'nın resmi sayısı, diğeri daha gerçekçi bir yorum.
Yarış tipleri, mesafeye göre değil zorluğa göre
10K · +50m
Haftada üç kez, kesintisiz 40–50 dakika koşabiliyorsanız bu mesafe ulaşılabilir.
21K · +150m
Uzun koşularınız 14–16 km'ye ulaştıysa. Mesafe iki katı ama kategori aynı: yol koşusunda tırmanış neredeyse hiç eklenmiyor.
21K · +900m
Aynı 21 km, bir üst kategori. Patika üzerinde yürüyerek tırmanma ve teknik inişte adım kontrolü ayrı bir beceri.
42K · +300m
Bir yarı maratonu rahat bitirdikten ve haftalık hacmi aylarca istikrarlı tutabildikten sonra.
50K · +2000m
Maratonla aynı kategoride ama farklı bir yarış: burada beslenme, ekipman ve yürüme stratejisi hızdan önce geliyor.
82K · +5600m
Kataloğun en zor kategorilerinden biri. Genellikle daha kısa ultralarda birkaç sezon geçirdikten sonra geliniyor.
Bu tablodaki en öğretici satırlar ortadaki ikisi. Aynı 21 kilometre: yolda XXS kategorisinde, dağda XS kategorisinde. Bir basamak yukarı çıkmış.
Ve fark sadece sayıda değil. Dağlık bir 21K'da yaptığınız iş farklı bir iş: dik tırmanışlarda koşmuyorsunuz, yürüyorsunuz — bu normal ve doğru olan. Teknik inişte ayak yerleşimini kontrol etmek, taşlı zeminde dengeyi tutmak ayrı bir beceri ve düz yolda koşarak gelişmiyor. Yol koşusunda dört saatte bitirdiğiniz mesafe, dağda yedi saat sürebilir.
Bu yüzden "bir sonraki adım" her zaman "daha uzun mesafe" demek zorunda değil. Yolda 21K koşan biri için dağda 21K, mesafeyi hiç artırmadan gerçek bir sıçrama.
Kataloğumuzda ne var?
- XXS25
en zoru: Ultra Abant — Forest Run 18K (18K, +660m)
- XS7
en zoru: Veloturk Gran Fondo Çeşme — Çeşme (Kısa) 41K (41K, +382m)
- S14
en zoru: Veloturk Gran Fondo Çeşme — Toyota Hybrid (Orta) 67K (67K, +787m)
- M11
en zoru: Gran Fondo Başkent — 90K Uzun Parkur (90.61K, +1237m)
- L5
en zoru: Kar Spor İda Ultra — 105K İda Ultra (105K, +4113m)
- XL1
en zoru: Salomon Cappadocia Ultra-Trail — 119K (CUT) (119K, +3730m)
- XXL0
Kataloğun 277 mesafesinden 63 tanesinin tırmanış verisi var ve yalnızca onlar sınıflandırılabiliyor.
Türkiye'deki yarış dağılımı yeni başlayanların lehine: kısa yol koşuları ve orta uzunlukta trailler bol, en üst kategorilerde ise neredeyse hiç yarış yok. İlk birkaç basamakta seçenek sıkıntısı yaşamazsınız.
Buradaki dürüst bir sınır: kataloğun her mesafesinde tırmanış verisi yok. Tırmanışı bilinmeyen bir yarışı kategoriye yerleştirmek mümkün değil — mesafeye bakıp tahmin etmek, yarışı hak etmediği bir sınıfa koymak olur. Grafiğin altındaki not kaç mesafenin sayılabildiğini söylüyor.
Kendi kararınızı verirken
"Hazır mıyım?" sorusunun daha iyi bir hali
"21K'ya hazır mıyım?" cevaplanamayacak kadar geniş bir soru. Daha kullanışlısı şu: şu anda kesintisiz ne kadar süre hareket halinde kalabiliyorum?
Bir yarışın süresi, mesafesinden daha çok şey anlatıyor. Dağlık bir 30 km-effort'luk yarış çoğu amatör için 4-6 saat sürüyor. Eğer en uzun koşunuz iki saatse, sorun mesafe değil — üç kat daha uzun süre ayakta kalmak, beslenmek, su içmek ve moral yönetmek.
Tırmanışa mesafeden daha çok bakın
Bir yarış sayfasında ilk baktığınız sayı mesafe olmayabilir. "+1200m" gibi bir rakam, hiç dağda koşmamış biri için soyut kalıyor. Somut hali: her 100 metre tırmanış, formüle göre bir kilometre daha koşmak. +1200m, yarışa 12 kilometre eklemek demek.
Daha da faydalısı, tırmanışı mesafeye bölmek. Kilometrede 20 metre tırmanış neredeyse düz sayılır. Kilometrede 50 metre belirgin şekilde tepeli. Kilometrede 70 metrenin üzeri gerçek dağ arazisi ve orada koşmaktan çok yürüyeceksiniz.
İlk kez çıktığınız basamakta hedef "bitirmek" olsun
Yeni bir kategoriye ilk geçişte süre hedefi koymak, iki bilinmeyeni aynı anda denemek oluyor. Mesafeyi ya da araziyi ilk kez deniyorsanız, o günün amacı bitirmek — ikinci kez aynı yarışa döndüğünüzde karşılaştıracağınız bir referansınız olmuş olur.
Bir basamağı atlamak yerine ara adım arayın
10K'dan doğrudan dağlık bir 50K'ya geçmek, teknik olarak mümkün ama gereksizce riskli. Aradaki adımlar var ve katalogda bolca bulunuyorlar: yol yarı maratonu, ardından hafif tepeli bir 21K trail, sonra 30-35K'lık bir trail. Her adım bir sonrakinde neye ihtiyaç duyacağınızı öğretiyor.
Bu adımları bir yıla yerleştirmek üçüncü bölümün konusu.
İkinci bölüm: hangi ayda yarışmalı?
Hangi yarışı koşacağınıza karar verdiniz. Sıradaki soru, onu yılın hangi haftasına koyacağınız — ve bu, sandığınızdan daha çok fark yaratıyor.
Türkiye'de maraton takvimine bakınca bir şey hemen dikkat çekiyor: temmuz ve ağustosta neredeyse hiç uzun yol koşusu yok, ekimde ise onlarca yarış aynı aya sıkışmış. Bu bir tesadüf değil. Aşağıdaki bölüm sitede sakladığımız gerçek yarış günü hava verisine dayanıyor: katalogdaki yarışların düzenlendiği günlerin 2021-2025 arası sıcaklık, yağış ve rüzgâr kayıtları.
Sıcaklık performansı nasıl etkiliyor?
Dayanıklılık sporlarında en iyi belgelenmiş çevresel etken sıcaklık. Maraton dereceleri yaklaşık 5-10°C civarında en hızlı çıkıyor ve kabaca 15°C'nin üzerinde ölçülebilir şekilde yavaşlıyor. Sebep basit: koşarken ürettiğiniz ısının vücuttan atılması gerekiyor ve hava sıcaksa bu iş kana daha fazla yüklenir — cilde giden kan, kaslara gitmeyen kandır.
Kritik ayrıntı şu: bu eşik mesafeye göre değişiyor. Bir maraton, dört saat boyunca ısı üretmenin toplam yükünü taşıyor; bir 10K taşımıyor. Sitedeki hava puanlaması bu yüzden mesafeye göre farklı ideal sıcaklık kullanıyor:
- 30K ve üzeri (maraton, ultra): 7°C
- 15-30K (yarı maraton): 10°C
- 15K altı (10K ve kısası): 12°C
Yani "en iyi ay" diye tek bir cevap yok. Aynı hafta sonu bir maraton için sıcak, bir 10K için ideal olabiliyor.
Türkiye'de yarış günleri gerçekte nasıl geçiyor?
Ortalama yarış günü sıcaklığıMaraton ve üzeri için ideal: 7°C10K ve altı için ideal: 12°C
- O—veri yok
- Ş18.3°1 yarış
- M—veri yok
- N16.6°1 yarış
- M20.6°1 yarış
- H—veri yok
- T—veri yok
- A24.6°15 yarış
- E21.9°22 yarış
- E17.8°37 yarış
- K14.7°22 yarış
- A10.3°7 yarış
Kesikli çerçeveli aylar üçten az yarışa dayanıyor: o aylardaki ortalama, bir ayın değil tek bir yarışın havası.
Grafikte iki dikey çizgi var: maraton ideali ve kısa mesafe ideali. Sonbahar, bu iki çizginin arasından geçen tek uzun dönem — ve ekim ayında yarış sayısının patlamasının fiziksel sebebi tam olarak bu.
Ağustos verisi ise neden yaz aylarında uzun yol koşusu olmadığını açıklıyor. Ortalama yarış günü sıcaklığı maraton idealinin çok üzerinde. Ağustosta yarış olmaması organizatörlerin ihmali değil, iklimin dayattığı bir sonuç.
Grafiği okurken bir sınırı akılda tutmak gerekiyor: kesikli çerçeveli aylar üçten az yarışa dayanıyor. Şubat, nisan ve mayıs böyle — o aylardaki ortalama, bir ayın havası değil tek bir yarışın havası. Katalogda o aylarda çok az etkinlik olduğu için daha fazlasını söylemek dürüst olmaz.
Hangi yarışlar en iyi koşullara sahip?
| Yarış | Ay | Gözlenen | İdeal | Puan |
|---|---|---|---|---|
| 8. Gazi Yarı Maratonu21K | Kasım | 10.0° | 10° | 100 · Çok iyi |
| Mülkiye Cumhuriyet Koşusu10K | Ekim | 11.5° | 12° | 94 · Çok iyi |
| Ömer Besim Kros Koşusu8K | Kasım | 12.8° | 12° | 93 · Çok iyi |
| Cappadocia Marathon42K | Kasım | 9.2° | 7° | 92 · Çok iyi |
| Sagalassos Sky Ultra42K | Kasım | 8.0° | 7° | 92 · Çok iyi |
| Osmaniye Yarı Maratonu21K | Aralık | 10.5° | 10° | 90 · Çok iyi |
| TOŞ 1. Kademe Yarışları - Edirne10K | Kasım | 9.6° | 12° | 88 · Çok iyi |
| 24 Kasım Öğretmenler Günü Koşusu10K | Kasım | 14.4° | 12° | 88 · Çok iyi |
Tablodaki puan sadece havayı ölçüyor: sıcaklık, yağış ve rüzgâr. Parkurun zorluğunu, organizasyonun kalitesini ya da yarışın ne kadar keyifli olduğunu ölçmüyor. Dağlık bir parkurda mükemmel hava, yarışı kolay yapmıyor.
Her satırın hem gözlenen sıcaklığı hem de o mesafenin ideali yazıyor. Bu bilinçli: bir puanı kontrol edemiyorsanız, o puana güvenmeniz için sebep yok.
Bunu kendi planınıza nasıl uygularsınız?
Hedef yarışınızı iklime göre seçin, tersini değil
Bir maratonda kişisel rekor deniyorsanız, ekim-kasım penceresi Türkiye'de fiziksel olarak en elverişli dönem. Aynı maratonu haziranda koşmak, aynı formda daha yavaş bir derece anlamına gelir — antrenman eksikliğinden değil, havadan.
Bu bir yasak değil elbette. Yaz yarışları bitirme hedefiyle, farklı bir tempoyla ve daha ciddi bir sıvı planıyla koşuluyor. Sadece iki farklı yarış olduğunu bilerek gidin.
Yaz yarışında hedef derece değil, strateji olsun
Sıcakta yarışacaksanız beklentinizi baştan ayarlamak, yarışın 30. kilometresinde ayarlamaktan iyidir. Sıvı ve elektrolit planı, açık renk kıyafet, başlangıç temposunu kasten yavaş tutmak — bunlar sıcak hava yarışının normal parçaları, zayıflık işareti değil.
Sabahın erken saati bir aya bedel
Ortalama günlük sıcaklık, yarışın başlangıç saatindeki sıcaklık değil. Ağustosta 04:00'te başlayan bir ultra ile 10:00'da başlayan bir yol koşusu aynı günde tamamen farklı iki hava koşulunda yarışıyor. Yarış sayfasındaki başlangıç saati, bu yüzden ortalama sıcaklık kadar bilgi taşıyor.
Yağmuru fazla büyütmeyin
Verideki yağışlı gün oranı, çoğu ay için düşündüğünüzden düşük. Ve serin bir yağmur, dayanıklılık performansı açısından sıcak bir güneşten çoğu zaman daha az sorunlu — ıslanmak yavaşlatmaz, aşırı ısınmak yavaşlatır. Yağmurun asıl riski hipotermi ve zemin: uzun bir dağ yarışında ıslak ve rüzgârlı bir gün ciddiye alınmalı, şehir içi bir 10K'da ise çoğunlukla sadece rahatsızlık.
Verinin sınırları
Dürüst olmak gerekirse bu verinin söylemediği şeyler var.
Beş yıllık gözlem, iklim ortalaması değil. Tek bir sıcak ekim, bir ayın ortalamasını yukarı çekebilir. Sayıların yanında kaç yarışa ve kaç gözleme dayandığını göstermemizin sebebi bu.
Sıcaklık tek başına da tam bir hikâye değil. Nem, dayanıklılık performansında sıcaklık kadar önemli olabiliyor ve %30 nemde 25°C ile %80 nemde 25°C aynı yarış değil. Kayıtlarımızda nem verisi var ama puanlamaya girmiyor — çünkü basit ve kontrol edilebilir bir kural, karmaşık ama açıklanamayan bir kuraldan iyidir.
Bir de tek bir konum var: her yarış için o yarışın kendi koordinatı kullanılıyor, ama bir maratonun parkuru boyunca sıcaklık değişebiliyor. Dağ yarışlarında zirveyle vadi arasında birkaç derece fark normal.
Üçüncü bölüm: sezonu bir araya getirmek
Hangi yarışları koşacağınızı ve hangi aylarda koşmak istediğinizi biliyorsunuz. Kalan iş, bunları bir yıla yerleştirmek — ve tam burada ilk iki bölümde görünmeyen sorunlar ortaya çıkıyor: iki yarış aynı hafta sonuna denk gelmek, bir maratondan iki hafta sonra ultra koşmak, ya da kayıt tarihini kaçırmak.
Sezon Planım sayfası tam olarak bunun için var: kaydettiğiniz yarışlara bir bütün olarak bakıp, tek tek bakarken göremeyeceğiniz şeyleri gösteriyor.
Neden tek tek yarış kaydetmek yetmiyor
Bir yarışa kaydolmak tek bir karardır. Ama bir sezon, o kararların toplamıdır — ve toplamın kendine ait özellikleri vardır. İki yarış tek başına kusursuz olabilir; aynı hafta sonuna düştüklerinde ikisi birden imkânsız hale gelir. Bir maraton mükemmel bir hedef olabilir; iki hafta sonrasına bir 50K koyduğunuzda ikisi de zarar görür.
Bu özelliklerin hiçbiri tek bir yarış sayfasında görünmez, çünkü orada karşılaştırılacak başka bir şey yoktur. Ancak sezonun tamamına aynı anda bakan bir yer görebilir.
Sıkışmış sezon
Altı yarış, dördü sekiz hafta içinde. Sezonun geri kalanı boş.
- 50K trail: maratondan iki hafta sonra — toparlanma çok kısa
- Yarı maraton: aynı gün, başka bir şehirdeki yarışla çakışıyor
Şekli olan sezon
Aynı altı yarış. Bir hedef yarış, etrafında toparlanmaya yer bırakan aralıklar.
- Maraton (hedef): sezonun hedef yarışı — diğerleri buna göre yerleşiyor
Yukarıdaki iki satırda aynı altı yarış var. Fark, yarış sayısı ya da hangi yarışlar olduğu değil — sadece nereye düştükleri. Üstteki satır bir sezon değil, bir kuyruk. Alttaki satır aynı yarışlarla kurulmuş, şekli olan bir sezon.
1. Adım: yarışları işaretleyin
Sezon Planım kendi kendine dolmaz. Plan, her yarışın kendi sayfasından beslenir — sayfayı ilk açtığınızda boş görünmesinin sebebi budur.
Bir yarış sayfasına gidin (örneğin ana sayfadan ya da /takvim üzerinden), sağdaki bilgi kutusunda "Durum" başlıklı seçim kutusunu bulun ve şunlardan birini seçin:
- Planlıyorum — ilgileniyorsunuz, henüz kaydolmadınız. Sezon planınıza girer ve kayıt tarihi yaklaştığında uyarılırsınız.
- Kaydoldum — kaydınızı yaptınız. Daha sağlam bir taahhüt; takvimde dolu işaretle görünür.
- Tamamladım — yarışı koştunuz. Varsa bitiş sürenizi ve sıralamanızı da girebilirsiniz.
Sadece "Kaydettim" (kalp işareti) demek yeterli değildir; o bir istek listesidir ve sezon planına girmez. Ayrım kasıtlı: her ilgilendiğiniz yarış plana girseydi, plan bir dilek listesine dönüşür ve çakışma uyarıları anlamını yitirirdi.
2. Adım: hangi mesafeye girdiğinizi söyleyin
Yarış birden fazla mesafe sunuyorsa (10K / 21K / 42K gibi), durumu seçtikten sonra bir "Mesafe" kutusu daha görünür. Hangisine girdiğinizi buradan seçin.
Bu alan zorunlu değil ve boş bırakabilirsiniz. Boş bıraktığınızda hesaplar yarışın en uzun mesafesini varsayar — yani 10K/21K/42K sunan bir yarış 42K sayılır. Bu güvenli tarafta kalan bir varsayım ama size ait değil: 10K'ya girdiyseniz, toparlanma uyarıları gereksiz yere tedbirli olur ve toplam mesafeniz olduğundan yüksek görünür.
Kısacası: iki saniyelik bir seçim, sayfadaki her hesabı doğru hale getiriyor.
3. Adım: sezonunuza bakın
Üst menüden Sezon Planım'a girin (giriş yaptığınızda görünür). Sayfa şunları gösterir:
Üstte, varsa, kapanmak üzere olan kayıtlar. Sadece "Planlıyorum" dediğiniz ama henüz kaydolmadığınız yarışlar için ve sadece kayıtlar üç hafta içinde kapanıyorsa. Kaydolduğunuz bir yarışın kapanış tarihi sizi ilgilendirmediği için gösterilmez.
Dört sayı. Koşulan yarış ve mesafe, yaklaşan yarış ve mesafe, tarih çakışması, kısa toparlanma. Koşulanla yaklaşan ayrı duruyor çünkü tek bir "toplam mesafe" iki farklı şeyi karıştırır: koştuğunuz kilometreler kazanılmıştır, koşmayı planladıklarınız henüz bir niyettir.
Aylık takvim. Yarışsız aylar da çizilir, silinmez — boşluklar da bilgi taşır. Dolu kareler kaydolduğunuz, içi boş olanlar planladığınız, üstü çizili gri olanlar koştuğunuz yarışlardır.
Yarış sırası. Tarih sırasıyla, her yarışın altında bir öncekiyle arasındaki süre ve varsa uyarılar.
4. Adım: uyarıları okuyun
| Sayfada gördüğünüz | Anlamı | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Engel“Aynı tarihte, birbirinden uzak iki yarış.” | İki yarış aynı güne düşüyor ve araları 150 km'den fazla. İkisine birden katılamazsınız. | Birini seçin, diğerini planınızdan çıkarın. |
| Uyarı“Kısa toparlanma süresi.” | Aradaki süre, önceki yarışın mesafesine göre beklenen toparlanmadan kısa. Yanlış olduğu anlamına gelmez; bilinçli bir hazırlık yarışı olabilir. | Bilerek yaptıysanız olduğu gibi bırakın. Değilse ikinci yarışı bir iki hafta öteleyin. |
| Engel“X gün içinde kayıtlar kapanıyor.” | Planladığınız ama henüz kaydolmadığınız bir yarışın kayıt penceresi kapanmak üzere. | Kaydolun ya da planınızdan çıkarın. |
| Bilgi“N ay boşluk.” | Üç ay veya daha uzun bir aralıkta hiç yarışınız yok. Bir hata değil; sezon dışı dönem de bir plandır. | Bilinçli bir ara değil de bir eksiklikse, bağlantıdan o aralıktaki yarışlara bakın. |
| Uyarı“~18 Ekim” (tarihin önünde tilde) | Organizatör tarihi henüz duyurmadı; bu bizim tahminimiz. Bu tarihe dayanan uyarılar da kesin değil. | Seyahat veya konaklama ayırtmadan önce organizatörden doğrulayın. |
En önemli ayrım şu: çakışma bir olgu, kısa toparlanma bir yorumdur.
Çakışma aritmetiktir — iki yarış aynı gün ve aralarında 150 km'den fazla mesafe varsa ikisine birden katılamazsınız, tartışacak bir şey yok. Bu yüzden kırmızı gösterilir.
Kısa toparlanma öyle değil. Bir hedef yarıştan iki hafta önce kısa bir hazırlık yarışı koşmak gerçek ve yaygın bir taktiktir. Sayfa size "bunu yapma" demiyor, "bunu fark ettin mi?" diyor. Bu yüzden daha sessiz bir uyarı ve bir hata olarak sunulmuyor.
Aynı gün ve aynı şehirdeki iki yarışın çakışma sayılmadığını da fark edeceksiniz: sabah bir 5K, akşam bir 10K koşmak bir kaza değil, bir tercih olabilir.
5. Adım: hedef yarışınızı seçin
Bir yarış sayfasında, durumu "Planlıyorum" veya "Kaydoldum" yaptıktan sonra "Sezonun hedef yarışı" kutusunu işaretleyin. Sezon başına bir tane.
Bu tek işaret sayfanın okunma biçimini değiştirir. Öncesinde her satır "önceki yarıştan 7 hafta sonra" diyordu — doğru ama işe yaramaz bir bilgi. Sonrasında satırlar "hedef yarıştan 6 hafta önce" demeye başlar; bu artık bir antrenman bloğudur. Sezonunuz bir liste olmaktan çıkıp bir plana dönüşür.
Peki bir sezon nasıl planlanır?
Buraya kadarı aracın nasıl kullanıldığıydı. Bundan sonrası, aracın neyi ölçtüğü — yani sezon planlamanın kendisi.
Önce hedefi seçin, takvimi sonra doldurun
Çoğu amatör sezon, ilgi çekici yarışları toplayarak kurulur ve sonuç bir koleksiyon olur. Tersini yapın: yıl içinde gerçekten iyi olmak istediğiniz bir yarışı seçin. Diğer her şey ona göre yerleşir.
Bir hedef yarış seçmek, kalan yarışlara bir rol verir: hazırlık yarışı, tempo denemesi, ya da hedef sonrası ödül. Rolü olmayan yarış, sadece yorgunluktur.
Toparlanma mesafeyle birlikte büyür
En sık yapılan hata, bütün yarışları aynı ölçekte düşünmektir. Bir 10K'dan sonra iki hafta içinde yeniden yarışabilirsiniz. Bir maratondan sonra edemezsiniz — ve bir dağ ultrasından sonra kesinlikle edemezsiniz.
- 10K yol14 gün
10K · düz
- Yarı maraton21 gün
21K · düz
- Maraton42 gün
42K · düz
- 30K dağ traili45 gün(üst sınır)
30K · +1500m
- 100K ultra45 gün(üst sınır)
100K · düz
Sezon Planım'ın kullandığı ölçü, koşu dünyasında uzun süredir bilinen basit bir kuraldır: kabaca yarış kilometresi başına bir gün toparlanma. 42K'lık bir maraton yaklaşık altı hafta, 21K'lık bir yarı maraton üç hafta ister. Tırmanış bu süreyi uzatır, çünkü asıl hasarı çoğunlukla iniş verir: 1500 metre tırmanışlı 30K'lık bir trail, düz bir maratondan daha uzun toparlanma gerektirir.
Bu bir reçete değil, bir eşik. Kendinizi tanıyorsanız ve kısa aralığı bilerek seçtiyseniz sorun yok. Fark etmeden yaptıysanız — asıl sorun budur.
Boşluklar da plandır (ama kasıtlı olsun)
Sezon Planım üç ay veya daha uzun boşlukları işaretler. Bu bir hata uyarısı değil: kışın yarışmamak, yaz sıcağında ara vermek, sakatlıktan dönüşü yavaş kurmak — hepsi meşru tercihlerdir.
Ama Nisan'dan Eylül'e beş ay boşluk varsa ve bunu siz seçmediyseniz, o boşluk bir plan değil, bir gözden kaçmadır. İşaretin yanındaki bağlantı sizi o aralıktaki yarışlara götürür.
Kaçırılan kayıt, kaçırılan yarıştır
Çakışma bir yarışa mal olur. Kaçırılmış bir kayıt tarihi ise yarışın tamamına. Türkiye'deki popüler yarışların çoğu kontenjan dolduğunda kapanır ve bazıları hiçbir kapanış tarihi ilan etmez — yani kontenjan tek gerçek sınırdır.
Bu yüzden "Planlıyorum" ile "Kaydoldum" arasındaki fark önemlidir. Planlıyorum dediğiniz sürece sayfa sizi kayıt tarihi konusunda uyarabilir. Kaydolduğunuzda uyarı durur, çünkü artık gereksizdir.
Tahmini tarihlere dikkat
Bazı yarışlar organizatör tarihi duyurmadan önce, geçen yılın hafta sonuna göre listelenir. Bu tarihler tarihin önüne konan bir tilde ile gösterilir: ~18 Ekim.
Bu tarihe dayanan bir çakışma uyarısı da kesin değildir ve sayfa bunu açıkça söyler. Uçak bileti ya da otel almadan önce organizatörden doğrulayın. Yanlış bir tarih, birinin yanlış hafta sonu yola çıkmasına sebep olabilecek tek hatadır.
Sezon boyunca planı canlı tutmak
Sezon Planım bir kez doldurup bırakılan bir form değil.
Yarışları koştukça "Tamamladım" olarak işaretleyin ve bitiş sürenizi girin. Sayfa geçmiş yarışlarınızı da gösterir, böylece Kasım ayında sezonun tamamını — koştuklarınız ve kalanlar — bir arada görürsünüz. Yıl seçici, birden fazla yılda yarışınız olduğunda görünür.
Takvim uygulamanıza bağlayın. Hesap sayfanızdan alacağınız abonelik bağlantısını Google, Apple veya Outlook takviminize eklediğinizde, işaretlediğiniz yarışlar kendi takviminizde görünür ve plan değiştikçe kendini günceller.
E-posta hatırlatmaları. Yarışa yedi gün ve bir gün kala birer hatırlatma, ayrıca bir çakışma veya kısa toparlanma ortaya çıktığında bir uyarı alırsınız. Her uyarı bir kez gönderilir; niyet düzenli bir bülten değil, sezon başına birkaç e-posta.
Kısaca
Üç soru, üç ölçü:
- Hangi yarışa hazırım? Mesafeye değil km-effort'a bakın. Aynı 21 kilometre, yolda ve dağda iki farklı yarış.
- Hangi ayda? Mesafenizin istediği sıcaklığa bakın — maraton için 7°C, 10K için 12°C — ve ayı buna göre seçin. Türkiye'de sonbahar bu aralıktan geçen tek uzun dönem.
- Nasıl yerleştiririm? Yarışları işaretleyin, hedef yarışınızı seçin ve planı bir bütün olarak görün. Çakışmalar ve kısa toparlanmalar ancak o zaman görünür oluyor.
Başlamak için bir yarış sayfasında Planlıyorum demeniz yeterli. Üçüncü yarışınızı işaretledikten sonra Sezon Planım size tek tek bakarken göremediğiniz şeyleri göstermeye başlıyor.



Yorumlar ve Sorular
Yorum yapmak için giriş yapın
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!