Türkiye'de Yarış Takvimi: Üç Yıllık Veriye Bakış

İlk tepkim "bu yıla özgü olabilir" oldu. Değilmiş. Üç yıla geriye dönüp baktık ve çıkan tablo başta düşündüğümden daha ilginç oldu. Sayılar 11 Ağustos 2026 itibarıyla.

Bölüm 1: Takvimin iki tepesi var

Türkiye'de yarış takvimi yıla eşit dağılmıyor. İki tepesi var ve bu tepeler üç yıldır aynı yerde.

Üç yılın üçünde de aynı şekil: ilkbaharda bir tepe, sonbaharda ikinci bir tepe, arada iki sakin dönem — yaz ortası ve kış.

Karşılaştırmayı adil tutmak için iki yılın da Haziran-Aralık aralığına baktık: 2025'te 239 yarış, 2026'da 249. Toplam da dağılım da neredeyse aynı. Bu bir dalgalanma değil, yerleşmiş bir düzen.

Bu şekli en net gösteren veri kaynağı bizim kataloğumuz değil, Türkiye Atletizm Federasyonu'nun kendi faaliyet takvimi. 2024 kapanmış bir yıl, yani tam sayım yapılabiliyor:

Federasyon verisi bizim kataloğumuzdan tamamen bağımsız toplanıyor ve çok daha dar bir tanım kullanıyor — sadece tescilli yol koşuları, trail yok, tescilsiz yerel koşular yok. Buna rağmen aynı şekli veriyor: Mayıs'ta 18, Ekim'de 17, Eylül'de 16. Aralık'ta bir tane bile yok.

İki bağımsız veri kaynağının aynı deseni göstermesi, desenin veri toplama biçiminden değil takvimin kendisinden geldiğini söylüyor.

Bölüm 2: Bu sadece Türkiye'ye özgü değil

Deseni görünce ilk soru şu oldu: başka ülkelerde de böyle mi?

Öyle. RunSignup'ın ABD sektör raporuna göre orada da takvim aynı şekilde davranıyor: en yoğun aylar Eylül, Ekim ve Ağustos; Aralık-Mart arası ise yılın en sakin dönemi. Dünyanın büyük maratonlarının çoğu — Berlin, Chicago, New York — sonbaharda koşuluyor. İlkbahar-sonbahar ikili tepesi, koşu takvimlerinin küresel bir özelliği.

Sebep basit ve her yerde aynı: sıcaklık. Uzun mesafe için ideal aralık dar ve o aralık çoğu ülkede yılda iki kez açılıyor.

Yani Türkiye'nin takvimi bir anomali değil. Fark, ölçekte: ABD'de Eylül'de 3.600 yarış varken bunlar 50 eyalete yayılıyor. Türkiye'de Ekim'in 49 yarışı çok daha dar bir coğrafya ve çok daha küçük bir katılımcı havuzu içinde.

Bölüm 3: Ay içinde ne oluyor?

Aynı aya düşmek beklenen bir şey. Daha ilginç olan aynı güne düşenler.

2025'in Haziran-Aralık döneminde aynı gün 4 veya daha fazla yarış olan 21 tarih var. 2026'da bu sayı 25.

En yoğun günler:

26 Ekim 2025 — 9 yarış 4 Ekim 2026 — 9 yarış

İkisi de tesadüf değil. Biri Cumhuriyet Bayramı hafta sonu, diğeri Ekim'in ilk pazarı.

Kendi kataloğumuzda da aynı yoğunlaşma var. Bu sefer sadece sayıyı değil, o günlerde tam olarak hangi yarışların olduğunu da görebiliyoruz:

Bu listeler önemli, çünkü çıplak sayının söylemediği bir şeyi söylüyorlar. 24 Ekim'deki beş etkinlik bir bisiklet gran fondosu, bir yarı maraton, bir oryantiring yarışı, bir yüzme şampiyonası ve bir triatlon. Beş etkinlik aynı sabah, ama aynı koşucunun önünde beş seçenek yok.

26 Ekim 2025'teki dokuz yarışın üçü aynı şehirdeydi: Zeytinburnu, Gaziosmanpaşa ve Beylikdüzü Cumhuriyet Koşuları. Üç ayrı belediye, aynı sabah, aynı tema. 2026'da benzer bir tablo var: 25 Ekim'de Zeytinburnu ve Caddebostan Cumhuriyet Koşuları, aralarında 13 kilometre.

Bayram temalı koşuların bayram hafta sonuna toplanması şaşırtıcı değil — organizasyonun gerekçesi zaten o tarih.

Bölüm 4: "Aynı gün" ne zaman gerçekten çakışma olur?

Buraya kadar "aynı gün" dedik. Ama aynı gün olmak tek başına bir şey ifade etmiyor. İstanbul'daki koşucu Sinop'takine zaten gitmiyor.

Bir yarışın gerçekten bir diğerinin alternatifi olması için üç şeyin birden doğru olması gerekiyor: aynı tarih, aynı branş ve gidilebilir bir mesafe. Kataloğumuzdaki her aynı-gün çiftini bu üç koşuldan geçirdik:

Sayı hızla düşüyor. Aynı güne düşen 104 çiftin yarısı farklı branşlarda — biri yüzme, diğeri koşu. Kalan 52 çiftin çoğu ise birbirinden yüzlerce kilometre uzakta: 40 çift 300 kilometrenin ötesinde.

50 kilometrenin içinde kalan çift sayısı: 1. Zeytinburnu ve Caddebostan Cumhuriyet Koşuları, 13 kilometre arayla, aynı sabah.

Yani "takvim çakışıyor" cümlesi, ölçüyü sıkılaştırdığınızda 104'ten 1'e iniyor. Bu, aynı gün yarış olmasının bir sorun olmadığını söylemenin veriyle karşılığı.

Bölüm 5: Kalabalık günlerde hangi yarışlar var?

Burada bir varsayımı test ettik: "aynı güne düşenler genelde küçük yerel koşulardır, büyük organizasyonlar birbirinden kaçınır."

Veri bunu kısmen doğruluyor, kısmen doğrulamıyor.

Kalabalık günlerdeki (4+ yarış) 351 yarışın %43'ü maraton, ultra veya uluslararası ölçekli. Tek başına bir güne düşen 124 yarışta bu oran %46. Yani iki grup arasında anlamlı bir fark yok — kalabalık günler yalnızca küçük koşulardan oluşmuyor.

Ama tek tek amiral gemisi yarışlara bakınca tablo değişiyor:

Kaçkar by UTMB (2025) — o gün tek yarış Uluslararası Mersin Maratonu (2026) — o gün tek yarış İstanbul Maratonu (2025 ve 2026) — o gün 3 ve 2 yarış Cappadocia Ultra-Trail (2026) — o gün 2 yarış

Bunlar takvimin en sakin günlerine yerleşmiş. Buna karşılık:

Eker I Run (2026) — o gün 9 yarış Troya Maratonu (2026) — o gün 8 yarış Gelibolu Maratonu (2025 ve 2026) — o gün 5 yarış

Yani "büyükler birbirinden kaçınır" gözlemi bazı yarışlar için net biçimde doğru, bazıları içinse değil. Kaçkar ve Mersin gibi yarışlar takvimde kendine geniş bir alan bulmuş; Eker I Run ise Ekim'in en kalabalık gününde koşuluyor.

Bunun sebebi tek başına strateji olmayabilir. Kaçkar bir UTMB World Series etkinliği ve tarihi uluslararası bir takvime bağlı. Mersin Maratonu Aralık'ta — zaten boş bir ay. Eker I Run ise Ekim'in ilk pazarına denk geliyor, yani herkesin baktığı pencereye.

Bölüm 6: Sakin kalan aylar

Verinin en az konuşulan tarafı bu. Üç yılda da aynı dönemler seyrek:

Aralık: 2025'te 14, 2026'da 13 Ocak: 2026'da 13 Şubat: 2026'da 29 Mart: 2026'da 26

Federasyon takviminde bu daha da keskin: 2024'ün tamamında Aralık ayına düşen tescilli yol koşusu sayısı sıfır.

Türkiye'nin güneyi bu aylarda koşmaya elverişli. Elimizdeki hava verisi bunu destekliyor: Antalya'da aralık sonunda koşulan Antalya Ultra'nın son üç yıllık yarış günü ortalaması 10-12 derece. Uzun mesafe için ideal aralık.

Bu, kışın "boş bir fırsat" olduğu anlamına gelmiyor mutlaka — kış organizasyonunun kendi zorlukları var: gün kısa, hava tahmini oynak, katılımcı seyahat etmek istemiyor olabilir. Ama veri şunu söylüyor: takvimin bu bölümü rekabetin en az olduğu yer.

Peki bundan ne çıkıyor?

Kesin bir hüküm çıkarmıyoruz. Veri şunları gösteriyor:

Takvimin iki tepesi var ve bu üç yıldır sabit. İki bağımsız kaynak — bizim kataloğumuz ve federasyonun 2024 takvimi — aynı şekli veriyor. Aynı desen ABD gibi başka pazarlarda da geçerli, yani iklimden kaynaklanıyor. Kalabalık günler yalnızca küçük koşulardan oluşmuyor, ama en büyük yarışların bir kısmı belirgin şekilde seyrek günleri seçmiş. Aynı gün 104 etkinlik çifti var; aynı branş ve 50 kilometre koşulunu ekleyince geriye 1 çift kalıyor. Kış ayları üç yıldır seyrek; federasyon takviminde 2024 Aralık'ı tamamen boş.

Bunların hangisinin "sorun", hangisinin sadece "durum" olduğu bakış açısına göre değişir. Bir koşucu için Ekim'de 49 yarış bolluk, Şubat'ta 29 yarış kıtlık demek. Bir organizatör için aynı tablo, tarih seçerken hesaba katılacak bir girdi.

Biz sadece sayıları koyuyoruz.

Sayılar hakkında bir not

Bu yazıdaki veriler iki farklı sağlamlıkta.

Grafiklerdeki sayılar doğrudan yeniden üretilebilir: federasyonun 2024 faaliyet takvimi yayınlanmış bir belge, aynı günlere düşen etkinlik listeleri ve çakışma hesabı ise RaceTurkiye kataloğundan canlı olarak hesaplanıyor. Katalog değiştikçe grafikler de değişir.

Metindeki üç yıllık toplamlar (Ekim 49, Aralık 13, %43-%46 karşılaştırması) üçüncü taraf takvimlerinden derlenmiş bir veri setinden geliyor ve yazının yazıldığı sırada tek tek doğrulandı. Ama o derleme kalıcı olarak saklanmadığı için bugün aynı şekilde yeniden üretemiyoruz. Bu yüzden onları metinde bıraktık, grafiğe dönüştürmedik — bir grafik, arkasındaki sayı için verebileceğimizden fazla kesinlik iddia eder.

Ayrıca kataloğumuz ileriye dönük: bugün Ocak ayında kayıtlı etkinliğimiz yok, çünkü henüz o kadar ileri derlenmedi — takvimde Ocak sakin olduğu için değil. Bu nedenle kataloğun ay bazlı dağılımını grafiğe koymadık; o eğri veri toplama tarihimizi ölçer, yarış takvimini değil.

Kendi tarihinize bakmak isterseniz

RaceTurkiye'de her yarış sayfasının altında "Aynı Tarihte Yakındaki Yarışlar" bölümü var — 3 gün ve 150 kilometre içindeki diğer yarışları gösteriyor. Sezon planlayıcısı da seçtiğiniz iki yarış çok yakınsa uyarıyor.

Takvim herkese açık. Eksik gördüğünüz bir yarış varsa bize yazın — özellikle küçük yerel koşular merkezi listelerde çoğu zaman yer almıyor ve bu tür analizlerin en zayıf noktası da orası.

Kaynaklar: RaceTurkiye kataloğu, Team Runbo yarış takvimi, TAF 2024 faaliyet takvimi, RunSignup RaceTrends 2025 sektör raporu.